Afgehaakt

Eerstejaars stopten begin deze maand met hun studie om geen beurs terug te moeten betalen. Hebben ze een verkeerde gekozen of zijn ze verkeerd voorgelicht? 'Ik werd lui van al die vrije dagen.'

Silas.nl

Door Harmke Berghuis

‘Ik had een roerige start met de studie wijsbegeerte. Het ging uit met mijn vriend, waardoor ik gelijk de eerste weken op achterstand raakte. En ik woonde voor het eerst op mezelf, moest nieuwe contacten maken. Toen het met de studie ook nog niet goed ging, ben ik een paar weken niet geweest. Daarna zeiden mensen: ik hoorde dat je ging stoppen? Ik reageerde met: ze zullen me hier weg moeten slepen.’
Luukje Bullens (19), eerstejaars, besloot te stoppen met filosofie en vanaf februari keuzevakken psychologie te gaan volgen.
Voor studenten die overwegen te stoppen met de studie is 1 februari een belangrijke datum. Een student die zich voor 1 februari uitschrijft, hoeft de tot dan toe ontvangen studiefinanciering, niet terug te betalen. De prestatiebeurs geldt voor dit half jaar als gift. Overigens gaan de gebruikte maanden wel af van de vier jaar studiefinanciering.
Precieze cijfers over hoeveel studenten universiteitsbreed voor 1 februari met de studie stopten, zijn niet voorhanden. Van de studie rechten is bekend dat de afgelopen jaren zo’n 60 á 70 studenten zich voor 1 februari uitschreven.

Door de fixus lagen de aanmeldingen daar jaarlijks rond de 900. In het collegejaar 2008-2009 slaagde 33 procent van alle eerstejaars, die nog op 31 augustus waren ingeschreven, er niet in om in twee jaar de propedeuse te halen. 21 Procent van de eerstejaarss ontving een negatief bindend studieadvies.
Studieadviseur van psychologie, Jan van Rooij, krijgt al in september de eerste studietwijfelaars over de vloer. ‘Opvallend’, vindt hij.  ‘Studenten zijn die toch verkeerd kiezen, hebben zich niet goed georiënteerd. Zij komen vaak al na een paar weken. Sommigen vinden het inhoudelijk niet leuk, te veel statistiek, te theoretisch, liever een hbo-studie… Of ze hebben het studeren onderschat. Maar het komt ook voor dat ze gewoon de stad niet leuk vinden.’
En er zijn natuurlijk de studenten die het door persoonlijke omstandigheden niet redden. Reijer Jochemsen, studieadviseur voor natuurkunde: ‘Hier zijn er zo’n vier gestopt vanwege ziekte of familieomstandigheden. Een paar hebben zich nogal in het studentenleven hebben gestort, maar die gaan toch door en kijken of ze het kunnen combineren of na een jaar een eenvoudiger studie kiezen.’
Jennifer Leentjes (18) dacht een studie Engelste kunnen combineren met het behalen van een certificaat natuurkunde, waarmee ze volgend collegejaar aan een studie biologie kon beginnen. Maar de studie Engels viel tegen. ‘Dat bleek vooral veel lezen. Dat heb ik onderschat. En ik vond het niet zo leuk als ik dacht. Ik wilde vooral de taal leren, maar daarvoor kun je beter gewoon een cursus doen.’
Anneloes Krul (21) wilde graag op reis, maar had er het geld niet voor. Na een jaar werken besloot ze tot de studie archeologie. ‘Het leek mij heel erg leuk, omdat ik geschiedenis interessant vind. Maar het ging vooral over computerprogramma’s, instrumenten, dna. Eén vak vond ik interessant. Ze zeggen dat je pas ziet hoe archeologie is als je bent gaan opgraven. Maar nu de langstudeerboete er komt, vond ik dat ik het beter maar niet kon afmaken.’
Haar voorbereiding bestond uit het bezoeken van open dagen. ‘Die vond ik heel erg leuk, het ging toen veel over culturen. Maar ik heb er niet goed genoeg over nagedacht wat de studie precies inhield. Ik had het geromantiseerd.’
In maart vorig jaar uitte de Landelijke Studenten Vakbond kritiek op de studievoorlichting. Volgens eigen onderzoek zouden  brochures van universiteiten vaak misleidend of fout zijn. Studieadviseur natuurkunde, Jochemsen, vermoedt dat de studenten ook niet altijd genoeg verkennend onderzoek verrichten.
Manon Muilenburg (18) werd overtuigd op een meeloopdag. Tijdens haar middelbare schooltijd had ze het altijd over economie of accountancy. In haar examenjaar bedacht ze dat pedagogiek misschien ook een optie was, veel familieleden werkten met kinderen. Na de meeloopdag was ze om. Op 20 januari 2012 schreef ze zich weer uit.
‘Bij pedagogiek staat er nog zoveel niet vast, er moet nog zoveel onderzocht. Over twee jaar kan het allemaal weer anders zijn. Ik houd meer van het exacte. Ik ben meer het type om in pak op kantoor te zitten.’ In september wil ze starten met een studie accountancy, waarbij ze vier dagen werken combineert met één dag studie. ‘Ik werd ook heel erg lui van al die vrije dagen.’
Muilenburg ging terug naar haar ouders in Hellevoetsluis. ‘Jammer, want ik had het op mijn kamer naar mijn zin.’ Het komende halfjaar werkt ze bij de debiteurenafdeling van een internationaal aardappelbedrijf. Ook Krul besloot bij haar ouders te blijven wonen. ‘Ik zou net met een paar mensen gaan samenwonen in een huis dat door ouders was gekocht. Nu woon ik weer thuis. Ik werk nu fulltime op de veerboot naar Texel, mijn oude weekendbaantje.’ De plannen hierna? ‘Ik wil op reis naar Zuid-Oost-Azië. En ik ben bezig met het inschrijven voor audities op toneelscholen.’
Maar niet alle studenten willen het studentenleven ook weer opgeven. Laura Hurkxkens (18) wilde Leiden ook niet verlaten nadat ze stopte met de studie politicologie. ‘Ik woon in een leuk huis, zit bij SSR. Ik had toch al een lijstje met studies die me leuk leken.’ Het werd wereldgodsdiensten. Eind oktober kon ze nog net op tijd overstappen. Zonder studievertraging.
Veel van de andere studenten die voor 1 februari gestopt zijn, of dat aan het eind van het collegejaar alsnog doen, hebben die studievertraging wel.
Met de nieuwe maatregelen van het kabinet – waarbij studenten die meer dan een jaar te lang over hun studie doen, een langstudeerboete krijgen – begint de tijd ook voor de eerstejaars te dringen.
Marloes de Bruin (19), gestopt met kunstgeschiedenis en in het tweede semester overgestapt naar film- en literatuurwetenschap: ‘Het begint op mijn zenuwen te werken dat ik nu al vertraging op heb gelopen. Ik wil er toch zoveel mogelijk uithalen, en bijvoorbeeld ook stage lopen. Nu heb ik al een halfjaar minder voor alles.’
Bullens, die door een ADD-stoornis op een wat lager tempo studeert: ‘Ik ging er vanuit dat extra jaar wel nodig te hebben. Dat heb ik nu dus al verspild.’
Toch hebben ze geen spijt van hun keuze. De Bruin: ‘Ik kan het beter nu doen, dan over twee jaar.’
Hector Pahaut (20) stopte na twee weken al met de studie psychologie, waar hij aan begon na een afwijzing voor grafische vormgeving.
‘Eigenlijk was het niet echt mijn keuze. Ik ben niet van in de boeken duiken. Ik wil iets doen, iets maken. Ik kreeg iedere avond migraine. De studieadviseur zei dat als je van het vwo af komt, je de studie wel aankunt. Als het dan niet werkt, ligt het niet aan je capaciteiten. Dan ligt het aan je motivatie.’