Grens aan het aantal studenten

Nederlandse universiteiten gaan een numerus fixus instellen voor massastudies. In Leiden gaan rechten en psychologie een maximum stellen aan het aantal eerstejaars.

Door Vincent Bongers

De regeling zal gelden vanaf het collegejaar 2013-2014.  Landelijk wordt er ook een limiet gesteld aan bedrijfseconomie. In Leiden heeft de opleiding psychologie al een fixus. Universiteitenvereniging VSNU wil het akkoord niet bevestigen en verwijst voor verdere toelichting naar de instellingen zelf.

De Leidse universiteitsvoorlichter Caroline van Overbeeke bevestigt de afspraak. ‘De universiteiten willen door een fixus in te stellen de kwaliteit van het onderwijs blijven garanderen. Dat past ook in de aanbevelingen van het rapport Veerman. Hierin wordt sterk de nadruk gelegd op intensiever en kleinschaliger onderwijs.’ De academies tonen zo aan het kabinet dat het niet mogelijk is om voor een ongeveer gelijkblijvend budget aan steeds meer studenten goed onderwijs te geven, zegt Van Overbeeke. Maar dat was volgens haar was niet de belangrijkste reden voor het besluit. ‘Je kunt het als signaal zien aan het kabinet, maar dat is niet het primaire doel.’
Het akkoord gaat wel in tegen de Leidse universitaire strategie zoals die laatste jaren is gevoerd. Om het marktaandeel te vergroten, wilde Leiden juist graag de fixus loslaten voor psychologie en rechten. Het was de bedoeling dat rechten in 2014 zou doorgroeien naar 1300 eerstejaars. Dit jaar staat de teller al op 1054. Dat zijn er rond de tweehonderd meer dan vorig jaar.
Maar volgens decaan Rick Lawson  zijn ‘de grenzen aan de groei’ nadrukkelijk in zicht, zo zei hij maandag tijdens de faculteitsvergadering. In het KOG en de Sterrewacht, de gebouwen die de faculteit in gebruik heeft, is het al dringen. Voor colleges moeten de randen van de dag worden opgezocht. Ook het gebrek aan tentamenruimte is een probleem. ‘Mocht deze stijging zich doorzetten, dan vrezen we voor de komende collegejaren’, aldus Lawson. ‘Je wilt natuurlijk niet dat de faculteit aan haar eigen succes ten onder te gaat.’
De faculteit was al in gesprek over extra financiën en een mogelijke fixus met het college van bestuur. ‘Een fixus voor 2012 is nu van de baan omdat er in 2013 landelijk beleid komt.’ Het lijkt vrijwel onmogelijk voor de faculteit om in de huidige verhoudingen nog veel verder door te groeien.
Over de hoogte van de Leidse fixus is nog geen besluit genomen, zegt Van Overbeeke. ‘1300 Eerstejaars voor rechten behoort nog steeds tot de mogelijkheden.’